door Piet Ringelberg

Na de nodige handelingen zoals visum, valuta, telefoonkaarten zijn we door Leo Otieno opgehaald en naar het Parksidehotel in Nairobi gebracht. Eerst even een tukje gedaan en toen de stad verkend. Met een paar vrienden van Bert zijn we daarna nog heerlijk uit eten geweest voordat de klamboe opgezocht werd. Prima geslapen!

De volgende dag in onze privé-taxi (Leo) om 10.00 uur vertrokken richting Nakuru waar we Ben Ongere (Manager Maraboi) zouden treffen voor het volgende project. Eten gekocht voor het diner en ontbijt en vertrokken naar
een huisje in het "Nakuru Nationaal Park".

Na kennismaking met de beheerder nog een rondrit gemaakt en de nodige foto's. Een geweldig mooi park waar Ben goed de weg wist omdat hij er al verschillende keren geweest was.

Vervolgens hebben Bert en ik het diner (nou ja) klaargemaakt om de inwendige mens te versterken. Langzamerhand viel de duisternis in en de buffels kwamen ons gezelschap houden. Van Bert mocht ik beslist niet naar buiten om nog enkele foto's te maken. Dan maar naar bed.

De volgende dag vroeg uit de veren en na het ontbijt om half 8 gereed voor de 2e safari. Weer veel foto's gemaakt natuurlijk, zelfs van 2 leeuwen, wat een zeldzaamheid was, want ze waren de laatste tijd niet meer gezien. Rond 12 uur het park verlaten en nog even een vlugge lunch gebruikt in Nakuru en vertrokken richting Sondu.

Via hobbelige wegen vol met kuilen en ontzettend veel stof rond 18.00 uur op de plaats van bestemming gearriveerd waar we hartelijk ontvangen werden door het personeel van Maraboi, Hadjar,Moshe en Mika. Ook Albert, sponsorstudent, was behulpzaam in de stromende regen. Ondertussen had Maggie een geweldige avondmaaltijd gemaakt met voor mij allemaal nieuwe gerechten. Geweldig lekker. Hierna de "Bleu Cottage" opgezocht, de koffers uitgepakt, gedouched en onder de klamboe.

Donderdag na het ontbijt een plan de campagne gemaakt van alle werkzaamheden die gedaan moesten worden (want per slot van rekening was ik meegegaan om de "Green Cottage" af te helpen bouwen) los van de leuke uitstapjes die Bert in petto had. De werkzaamheden zouden voornamelijk bestaan uit: plafonds witten, schilderen, kitten, tegelen in badkamer en douche, het nodige glas in de kozijnen zetten, muskietengaas plaatsen in de veranda, gordijnen en klamboe naaien, enz. Aan de slag dan maar want tijd is kostbaar. Erg veel doe je niet op één dag gezien de temperatuur (25-30 gr). Tot 3 à 4 uur maximaal, dan is het pijpje een eind leeg. Na iedere werkdag even een versnapering en daarna kon ik me ontzettend verheugen op de avondmaaltijd van Maggie. Het was altijd een verrassing en in deze maand was de variatie dusdanig dat we niet één keer hetzelfde gegeten hebben. Geweldig!

Ook leuk om aan te halen zijn de voorzieningen zoals water en elektriciteit. Geen water en/of elektriciteit dan niet douchen, licht uit:kaars aan,licht aan:kaars uit, meestal van korte duur gelukkig want ook de elektrische machines hebben stroom nodig.

Een nieuwe dag. We gaan op weg in een gehuurde auto (volgens onze begrippen niet APK goedgekeurd) vanuit Sondu richting Kisumu, om spullen te kopen voor de bouw. Maar omdat de brug tussen Sondu en Katolo weggespoeld is moesten we vele kilometers over hobbelige zandwegen omrijden. Onderweg een spinnerij/weverij bezocht waar Bert e.e.a. besteld/gekocht heeft (kleedjes enz) voor de "Green Cottage". In Kisumu het nodige ingeslagen zoals tegels, cement, wastafels en kranen. Alles op een vakkundige manier in de oude brik geplaatst want de schokbrekers waren niet al te best. Na de lunch nog even langs de markt om nog wat souvenirs te kopen voor het thuisfront. Even langs de supermarkt met ons boodschappenbriefje voordat de terugreis aanvaard kon worden. We waren afgeladen vol, dus rustig ademen. Maar pech, toen we door één van de vele kuilen reden raakte de uitlaat los. Hinderlijk is dat. Langs bij een benzinepomp om wat lucht in de banden te pompen en met een stuk ijzerdraad de loszittende uitlaat vastgezet. Ben heeft verder heel rustig gereden i.v.m. de geweldige klappen die de schokbreker gaf als je door één van de vele kuilen reed. We zijn rond 18.00 uur veilig thuisgekomen. Moshe en Mika stonden al klaar om te helpen bij het uitladen.

Als je nagaat dat het naar Kisumu ongeveer 50 km is dan ben je een hele dag kwijt om wat spullen te halen. Niet zoals bij ons even naar de Gamma of Karwei. Maggie had weer een heerlijke maaltijd bereid (spaghetti met een tomaten/kip sausje) en fruit toe.

Zoals iedere dag rond 7 uur opgestaan, Bert weer moeten wekken (slaapkop), ontbijt en aan de slag. Ikzelf heb,wel met tussenpozen, de gehele dag aan de witkwast gehangen. Bert en Moshe hebben in de voormiddag een tegelpad naar de "Green Cottage"gelegd, want in de namiddag had Bert de ontvangst van het comité van de Stichting OKE waar ik later in de middag kennis mee heb mogen maken.

Als tegenbezoek zijn we op 25 en 26 april uitgenodigd om o.a. een theefabriek te bezoeken en een plaatselijk bezoek bij enkele sponsorleerlingen van Bert om inzicht te krijgen naar de leefomstandigheden. Weer een uitstapje dus.

Uitslapen en om 8 uur ontbijt. Na het ontbijt zijn we te voet met Albert op pad gegaan naar Nayabondo (polikliniek) het project van Marijke.
Onderweg was het de bedoeling om de huiselijke omstandigheden van Robinson te bekijken (sponsorleerling). Je gemoed schiet vol bij het zien van zulke erbarmelijke leefomstandigheden. Robinson was niet thuis dus verder op weg naar Nayabondo.

Onderweg nog 3 trossen bananen gekocht voor 20 ct. Daar aangekomen een rondleiding gehad door de Poli en OK. Veel apparatuur kwam me bekend voor, maar het is echt gedateerd spul waar ze mee moeten werken.

Tijdens de rondwandeling diverse werkplaatsen gezien door het raam, want op zondag was alles dicht zoals metaalbewerking (rolstoelen), protheses, schoenmakerij enz. Een heerlijke lunch gehad en na afloop nog een gesprek in het kantoor van Hoofdzuster Ludovena. Ze wilde ons wel met de auto van het Medisch Centre terug laten brengen. Even nog op de chauffeur wachten (lunch). Ook de dokter,die geen patiënten meer had, wilde wel mee naar Maraboi om dat ook eens te zien. De terugweg ging dus wel iets vlotter. De Dokter was vol bewondering na tekst en uitleg van Bert wat er allemaal al gebouwd was.

De volgende dag waren de taken als volgt verdeeld: Ben met de Matatu naar Kisumu om wat spullen te halen zoals witsel, verf, schuurpapier en de nodige spullen voor de inwendige mens. Bert heeft de voordeur in de groene verf gezet. Ziet er nu al een stuk beter uit. Ikzelf ben in de keuken van Maggie aan de slag gegaan met het keukenkastje want dat had echt een opknapbeurt nodig (verfje en het muskietengaas vervangen). Het wachten is nu op Kennedy, de timmerman, die de deuren van o.a. de veranda komt plaatsen. Maar wanneer? Misschien woensdag of donderdag (Afrika tempo/tijd). In de middag in de Shade een kop thee gedronken met een 6-tal studenten en diepgaande gesprekken gevoerd over het geloof en tal van technische zaken. Toen wij om 19.30 uur de warme maaltijd gingen gebruiken was Ben nog niet terug uit Kisumu. Later op de avond geprobeerd het thuisfront te bellen maar zoals zo vaak lag Safaricom er weer eens uit. Echt Afrika zegt Bert steeds.

Op dinsdag 15 en woensdag 16 april hebben we de witkwast weer ter had genomen, zodat veranda, huiskamer en slaapkamer nu klaar zijn. Bert heeft de kozijnen van de veranda zwart geverfd en de voordeur nogmaals groen. Ondertussen was ook Kennedy verschenen om alle deuren af te hangen. Een hele klus voor hem met het gereedschap wat hij ter beschikking had. Het kan allemaal in een plastic zakje (schaaf, potlood en zaag) Het overige gereedschap moest hij van ons lenen. Ik moest maar eens in zijn werkplaats komen kijken, zei hij. Dat hoef je echt niet te doen, zei Bert, want ik denk dat hij nu al zijn gereedschap bij zich heeft. Al met al een aardige jongen en heel beleefd. Ook Hadjar de tuinman heeft niet stil gezeten en heeft een gedeelte van de tuin rondom in orde gemaakt zodat het er nu al heel mooi uitziet. Tevens heeft de loodgieter de nodige werkzaamheden verricht zodat we nu ook water in de Green hebben. Alles is nog niet klaar, zeker nog 1 dag werk.

Op donderdag vroeg uit de veren want ik had een bepaald schema in mijn hoofd dat beslist af moest. Na een stevig ontbijt vlug aan de slag omdat er nu wel elektriciteit was zodat ik alle plinten kon afkorten en een verfje geven. Bert en Ben gingen naar Sondu om verf, glas e.d. te kopen. Ondertussen waren ook de loodgieter en timmerman gearriveerd om het nodige nog af te maken. Keukenblok geplaatst zodat de loodgieter e.e.a. kon aansluiten. Diverse raampjes heeft Bert nu ook van glas voorzien. Het begint al aardig wat te worden. Morgen verder! Vandaag had Bert de beschikking over de auto van de poli uit Nayabondo zodat de reis naar Kisumu gemaakt kon worden om o.a. een grote ruit van 1.30x1.30 op te halen. "Ga je mee", vroeg hij. "Ik niet", was mijn antwoord, gezien de ervaringen van een eerder tochtje naar Kisumu. Dus vertrok het spul om half 9 (Bert, Ben en Albert) goed gemutst. Ik ben benieuwd hoe laat ze terug zijn. Zelf ben ik verder gegaan met die zaken waar ik gisteren niet aan toegekomen was. Om 4 uur gestopt en een heerlijk biertje gedronken in de Shade. Het is nu bijna 6 uur en de mannen zijn nog niet terug, dus nog maar even wachten met de avondmaaltijd. Tegen 8 uur eindelijk terug. Waren helemaal gaar van het hobbelen in het busje met alle spullen die goed vastgehouden moesten worden (vooral het glas). Ze hadden bijna geen kracht meer in hun armen. Vlug uitgeladen vanwege de regen en aan de maaltijd. Zoals altijd heerlijk!

De volgende dag begonnen met het plaatsen van het nodige glas zoals de louvre ventilatieraampjes,verandadeuren,badcel en toilet. In 1 dag niet alles klaar dus morgen de rest. Zondag 20 april (rustdag) maar niet voor ons. Er staat het nodige op het programma voor vandaag. Eerst verder met het plaatsen van het glas. Rond 12 uur klaar, lunch gebruikt en op pad want Bert wilde nog enkele studenten bezoeken. Diverse situaties bekeken. De leefomstandigheden waarin sommige jongens verkeren is echt erbarmelijk te noemen. Sommige jongens worden door een oom of tante of helemaal geen familielid opgevangen. Tijdens één van de bezoeken (bij Dacha) barstte een geweldige onweersbui los zodat we noodgedwongen wel anderhalf uur moesten schuilen. Maar gastvrij als ze zijn, werd er een maaltijd voor ons klaargemaakt. Rond 18.00 uur terug.

Maandag samen een aanzet gegeven om alle plinten pasklaar te maken voor alle vertrekken. In de verf gezet, terwijl Bert de buitendeur nog een groen kwastje gegeven heeft. Dinsdag begonnen met de vloertegels in douche en badkamer. Na de lunch dit verder afgemaakt terwijl Bert met Albert weer naar een gezin geweest zijn om te bezien of ze ook voor sponsoring in aanmerking konden komen. Na de avondmaaltijd om 19.00 uur weer een geweldige plensbui, zodat de paraplu goed van pas kwam.

Om de nodige variatie in het werk aan te brengen vandaag begonnen met schilderwerk (zwart) van o.a. de latjes die over het muskietengaas van de veranda moeten komen evenals de overstekken van de "Green". Bert heeft vanmorgen nog wat tegels gezet in badkamer en boven het aanrecht. In de namiddag was het plan om gordijnen te naaien maar helaas geen band en garen meer voorhanden, dus Ben vlug gebeld die weer eens naar Kisumu was om de nodige spullen te halen. Weer en volledige dag onderweg geweest, 8 uur vertrokken en 18.00 uur retour. Ondertussen (19.30 uur) is Leo Otieno gearriveerd uit Oslo. Avondmaaltijd met z'n vieren genuttigd. Erg gezellig en lekker.

 Morgen gaan Bert, Leo en Ben weer naar Kisumu om een bankrekening te openen. Zelf ga ik samen met Kennedy (timmerman) verder met het muskietengaas te bevestigen in de veranda zodat het dan helemaal dicht is om de aapjes buiten te kunnen houden, want ze vonden het wel een aardig huisje voor de nacht. Om 3 uur gestopt (te warm) wel nog een biertje gedronken en verder niks meer gedaan. Leeftijd gaat ook meespelen. Donderdag vroeg uit de veren om de werkzaamheden zoals omschreven af te maken. Het driemanschap om 8 uur vertrokken om de nodige zaken in Kisumu te regelen. Om 18.30 uur terug. Had nogal wat problemen gegeven om een bankrekening te openen, maar dankzij Leo, die de plaatselijke taal machtig is, is het ter elfder ure toch gelukt. Maggie had weer een heerlijke maaltijd gemaakt (spaghetti-bolognese) fruit en koffie toe.

Morgen (vrijdag) gaan we zoals het er nu naar uitziet een dagje uit, op uitnodiging van het stichtingscomité met o.a. een bezoek aan een theefabriek heb ik begrepen. Je hoort er wel van.

Vrijdag 25 april met z'n vieren (Leo, Bert, Ben en ik) vertrokken naar Kapmaso. Leo heeft ons een heel eind weggebracht omdat hij terugging naar Nairobi en het toch op de route lag, dus voor ons een meevaller. Vervolgens te voet (6 km) naar het dorpje Kamaso waar we de commissieleden zouden ontmoeten. Maar na 4 km werden we een lift aangeboden door Mr David Kosgei (Directeur van de Kapmaso Sec School) waar de ontmoeting zou zijn met de andere commissieleden zoals Ann, Mary en Kisito. Na verwelkoming en een frisdrankje een uitstekende maaltijd.

Vervolgens een bezoek gebracht aan een paar leerlingen in de armoedigste hutjes. Daarna een bezoek gebracht aan de theefabriek (zie foto) die in mei 2007 geopend is door president Kibaki. Als vips cadeautjes gehad (verschillende soorten thee). Hoe kan het ook anders. Toen het inmiddels 18.00 uur geworden was en bijna donker, zijn we naar het huis van David gereden waar we de nacht door zouden brengen. Ben en Kisito werden door Anne in Kamaso ondergebracht.

Zaterdag vroeg opgestaan want het beloofde een lange en inspannende dag te worden. Na een stevig ontbijt tegen 8 uur vertrokken naar Kamaso waar we de andere leden zouden treffen.

Het was inmiddels 9 uur geworden eer we op pad gingen om nog enkele sponsorkinderen te bezoeken. Heuvel op- heuvel af, over paaltjes heen en onder prikkeldraad door om de huisjes, nou ja hutjes, te bereiken. Goed om je conditie op peil te houden. Sommige leerlingen waren niet thuis (naar de kerk) dus de tocht was voor niets geweest. Altijd een gastvrij ontvangst, ook al hadden deze mensen bijna niets te verteren. Om hun dankbaarheid te tonen kregen we ieder nog een verse ananas mee van hun land. Terug in Kapmaso hebben we in het Oxtail Restaurant nog wat gegeten. Toen vertrokken naar Kapmaso school, waar een ruimte ter beschikking was voor de laatste meeting.

Tegen 17.00 uur heeft Mary ons met de auto naar de doorgaande weg naar Sondu gebracht waar we uiteindelijk een Matatu (14 pers) waar we nog wel met z'n vieren in konden. Je wil niet weten hoe we er ingepropt werden. Bert telde er vlug ongeveer 20. Ik zat wel maar stond bovenop een kip van de één of ander en had een afwasteiltje in m'n nek. Halverwege overstappen in een taxi die ons verder naar Sondu zou brengen (50 cent). 4 man voorin (incl. chauffeur), 4 man achterin (opgepropt) en in de laadruimte nog 2 vrouwen met de nodige tassen, koffers en enkele zakken met groente. Een ervaring rijker. Om 18.30 uur terug op Maraboi waar Maggie een heerlijke maaltijd voor ons klaargemaakt had waar we van gesmuld hebben kun je begrijpen na zo'n enerverende dag.

Zondag 27 april vroeg wakker. Wat wil je als je de avond ervoor om 21.00 uur naar bed bent gegaan. Dan heb je wel een goede nacht gemaakt. Om 8 uur ontbijt. Bert weer wakker gemaakt. Na het ontbijt nog wat cement verwijderd van het tegelwerk zodat er gevoegd kon gaan worden. Bert is met Ben vertrokken om nog wat bezoekjes af te leggen. Verder vandaag weinig gedaan, Zondag is toch een rustdag, nietwaar. Tegen 1 uur geluncht met Bert. Ben was nog even naar de kapper (tondeusewerk). Samen met Bert een wandeling gemaakt over het terrein van Maraboi om nog wat foto's te maken. Koffie in de Shade gedronken en weer een heerlijke avondmaaltijd gehad. Nog wel een poging ondernomen om wat foto's op de computer te zetten, maar helaas mislukt. Doen we in Holland dan wel. Na de koffie nog wat gelezen in "Zanzibar" van Giles Foden (Historische roman van de bomaanslagen in 1998 op de Amerikaanse ambassades in Afrika). Om 21.30 uur plat.

Maandag op dezelfde tijd als altijd aan de slag. Tegels zetten in de badkamer en douche samen met Bert en Ben. Ben werd belast met het op maat slijpen en wij namen ieder een ruimte voor onze rekening. Aardig opgeschoten, morgen en woensdag de rest als het lukt. Tussendoor koffie en lunchpauze natuurlijk. Om 5 uur gestopt en een heerlijk pilsje gedronken. Vervolgens nog een bezoek gebracht aan Hadjar (tuinman) want die was ziek. Had dit niet verwacht want hij was niet thuis. Zijn broer heeft hem vlug opgehaald uit de omgeving. Komt morgen weer werken is het voornemen. Het bezoekje heeft dus wel resultaat gehad. Weer een heerlijke avondmaaltijd gehad.

Het is inmiddels woensdag (Koninginnedag). Is hier stil voorbijgegaan en het tegelwerk is op een haar na gevild. Morgen schoonmaken en voegen. Ben gaat dan weer eens naar Kisumu om onze terugreis te regelen. Vandaag donderdag 1 mei is het feest, Albert is 2 jaar geworden.De ballonnen zijn opgeblazen zodat het kinderfeestje kan beginnen. Maar niet voor ons want de laatste hand moet nog gelegd worden voordat we aan de terugreis kunnen beginnen.
Nog wat voegwerk gedaan, maar helaas (voegsel op) dus niet helemaal af kunnen maken. Bert is ondertussen druk in de weer met de naaimachine om gordijnen en muskietengaas te naaien onder toeziend oog van Maggie die de nodige instructies heeft gekregen voor hoe het moet in de toekomst. Om 15.00 uur gestopt omdat Bert nog een laatste vergadering met zijn commissieleden had in de Shade. Zie hierna het resultaat van een kleine maand noeste arbeid in de "Green". Ben is inmiddels terug en de boeking voor de bus is gemaakt vanuit Kericho.

We worden door een taxi om 10 uur opgehaald die ons naar de bus in Kericho zal brengen die om 12 uur daar zal vertrekken. Gelukkig met een taxi met al die koffers, want in de Matatu was het geen doen geweest. In Nairobi is weer hetzelfde hotel geboekt als op de heenreis. Alles prima geregeld dus. Na de avondmaaltijd de koffers alvast gepakt en begonnen aan het laatste nachtje in Maraboi.

Vrijdag 2 mei, de dag van de terugreis, al om 6 uur wakker. Spanning denk ik dat we weer op huis aan gaan. Na het ontbijt nog enkele spullen in de "Green"gezet; zoals het rieten meubilair voor de veranda. Na afscheid genomen te hebben om 11.00 uur vertrokken richting Kericho. Onderweg nog even gestopt omdat Bert en Ben nog metselstenen wilden kopen voor de nog te bouwen huisjes. Liggen langs de kant van de weg opgestapeld voor de verkoop. Afspraak gemaakt voor 4000st a 9 Kes p/st.

Toen weer verder, maar o wee, een lekke band. Onmogelijk zul je zeggen op zulke wegen. Tijdens het wisselen kwam de bus naar Nairobi al langs (dachten we) maar gelukkig hadden we het niet goed gezien.

Om half 2 vertrokken richting Nairobi (goed 200 km) waar we om 19.30 aankwamen. Taxi genomen naar het hotel en wat opgefrist. Leo was intussen gearriveerd en we hebben nog wat inkopen gedaan voor de kleinkinderen om daarna nog een hapje te gaan eten in een Ethiopisch restaurant. Erg lekker maar erg peperig zodat er 's-nachts veel gedronken werd.

De volgende dag ging om 05.30 de wekker af, dus opfrissen, koffers pakken want om 6 uur was de taxi besteld die ons naar het vliegveld zou brengen. Even half 7 koffers uit de taxi en inchecken, dachten we, zodat we na deze handeling konden gaan ontbijten op het vliegveld. Maar helaas een security check (dus in de rij). Tergend langzaam ging alles in zijn werk. Pas om 08.15 stonden we voor de paspoort controle (werden weer tegengehouden). Na veel over en weer gepraat dat over 15 minuten ons vliegtuig naar Amsterdam zou vertrekken mochten we eindelijk door. Vertrek vanaf Gate 14 (helemaal achteraan) dus hollen. Instapkaart laten zien en gelijk het vliegtuig in. Een hele opluchting dat we het gehaald hadden.

Je moet er niet aan denken dat je door deze hele heisa het vliegtuig zou missen. Gestart om 09.15 (3-kwartier later dan gepland) maar zal de verloren tijd wel inhalen. Ondertussen was het een uur later eer we aan het ontbijt zaten. Ging er best wel in na 5 uur zonder iets in de maag. Verder een voorspoedige reis gehad met helder zicht. De route van de terugreis was bijna dezelfde als de heenreis echter nu richting Athene. Aankomst gepland om 16.35 en geland 16.45 Aardig wat tijd ingehaald dus. Toen achter de koffers aan (waren zoek). Maar na dik 1 uur uiteindelijk boven water, zodat we daarna onze ophalers gezond en wel in de armen konden sluiten.

Deze periode in Kenya was voor mij een bijzondere ervaring. Veel lieve mensen ontmoet maar ook veel armoede gezien, echt met geen pen te beschrijven. Wat zijn wij als westerlingen dan rijk als je de leefomstandigheden van de armste laag van de bevolking ziet. Daarom heb ik grote bewondering voor Bert en Marijke en hun Stichting voor al het werk wat ze doen voor de plaatselijke bevolking om de leefomstandigheden daar iets te verlichten. Graag heb ik mijn steentje hieraan bijgedragen al is het wel op een heel ander vlak geweest.

Piet Ringelberg, Soest